Danh mục tài liệu

Giáo trình Bệnh chuyên khoa: Phần 2 - BS. Nguyễn Văn Thịnh

Số trang: 97      Loại file: pdf      Dung lượng: 920.65 KB      Lượt xem: 14      Lượt tải: 0    
Xem trước 10 trang đầu tiên của tài liệu này:

Thông tin tài liệu:

Giáo trình Bệnh chuyên khoa: Phần 1 gồm nội dung từ phần 14 đến hết phần 27, trình bày về bệnh lao; chương trình chống lao; cách khám người bệnh da liễu; bệnh phong và chương trình chống phong; bệnh lậu; ghẻ; hắc lào; giải phẫu sinh lý và cách khám chức năng thị lực; bệnh đục thủy tinh thể;...
Nội dung trích xuất từ tài liệu:
Giáo trình Bệnh chuyên khoa: Phần 2 - BS. Nguyễn Văn Thịnh Beänh lao phoåi. BEÄNH LAO BS. Nguyeãn Vaên ThònhMUÏC TIEÂU HOÏC TAÄP 1. Trình baøy dòch teã hoïc cuûa beänh lao. 2. Moâ taû trieäu chöùng vaø tieâu chuaån chaån ñoaùn xaùc ñònh beänh lao. 3. Neâu bieän phaùp ñieàu trò beänh lao.DÒCH TEÃ HOÏC Lao laø moät beänh nhieãm khuaån, do tröïc khuaån lao Bacillies de Koch (vieát taét laø BK) gaây ra. Laø moät beänh laây töø ngöôøi beänh sang ngöôøi laønh. Beänh lao lieân quan chaët cheõ ñeán cheá ñoä vaø taäp quaùn sinh hoaït, ngheøo ñoùi, laïc haäu, HIV ... Beänh coù theå phoøng baèng tieâm chuûng BCG vaêcxin. Lao môùi maéc ñöôïc ñieàu trò sôùm, ñuùng phöông phaùp, seõ khoûi beänh hoaøn toaøn. 1. Taùc nhaân gaây beänh: Caùc vi khuaån gaây beänh laø vi khuaån lao ngöôøi (Mycobacteria Tuberculosis hominis) vaø vi khuaån lao boø (M. bovis). Laø tröïc khuaån öa khí tuyeät ñoái, phaùt trieån toát nhaát ôû moâi tröôøng coù phaân aùp Oxy. BK sinh saûn chaäm (khoaûng 20h - 24 giôø /laàn). Khi gaëp ñieàu kieän khoâng thuaän lôïi coù theå thay ñoåi ñaëc tính, coù khaû naêng ñoät bieán khaùng thuoác vaø coù söùc ñeà khaùng cao vôùi caùc thuoác khöû truøng thoâng thöôøng. 2. Ñöôøng laây: Nguoàn beänh laø ngöôøi bò lao phoåi coù BK (+) tính ôû ñôøm. - Ñöôøng hoâ haáp: laø chuû yeáu. do beänh nhaân noùi, ho khaïc ñôøm coù BK, hoaëc ñôøm khaïc ra khoâ thaønh buïi vaø bay lô löûng trong khoâng khí. Caùc haït nöôùc boït hoaëc haït buïi coù ñöôøng kính < 10mm chöùa BK, coù khaû naêng tôùi ñöôïc pheá nang. Taïi pheá nang BK phaùt trieån vaø lan traøn. - Ñöôøng tieâu hoaù: ít gaëp, chæ xaûy ra sau khi uoáng phaûi söõa töôi coù BK (lao ôû vuù boø), laây truyeàn ñöôøng naøy soá löôïng BK phaûi nhieàu gaáp haøng nghìn laàn ôû ñöôøng hoâ haáp. - Caùc ñöôøng khaùc: da vaø nieâm maïc; baøo thai … raát hieám gaëp. Trang 87 Giaùo trình Beänh chuyeân khoa.BS. Nguyeãn Vaên Thònh. 3. Yeáu toá nguy cô: - Suy giaûm mieãn dòch baåm sinh hoaëc maéc phaûi: duøng Corticoid keùo daøi, nhieãm HIV/AIDS. - Maéc caùc beänh maïn tính: ñaùi thaùo ñöôøng, buïi phoåi, suy thaän maïn, chöûa ñeû, moå caét daï daøy … - Di truyeàn: ngöôùi coù nhoùm maùu HLA-DR2 deã maéc lao hôn. - Tuoåi giôùi, chuûng toäc, cuõng thaáy lieân quan ñeán nguy cô nhieãm lao. - Sau chaán thöông vaø sau phaãu thuaät. 4. Dieãn tieán: Beänh lao dieãn bieán qua 2 giai ñoaïn: - Lao sô nhieãm (lao tieân phaùt): laàn ñaàu tieân BK xaâm nhaäp vaøo cô theå sau 3 tuaàn ñeán 3 thaùng dò öùng lao hình thaønh (goïi laø tình traïng sô nhieãm lao). - Lao beänh: 90% ngöôøi bò laây chæ ôû giai ñoaïn lao nhieãm. Khi söùc baûo veä cô theå giaûm, thì lao nhieãm trôû thaønh lao beänh.TRIEÄU CHÖÙNG LAÂM SAØNG Caàn tìm hieåu caùc yeáu toá nguy cô cuûa lao phoåi nhö: tieáp xuùc vôùi beänh lao, maéc caùc beänh ñaùi thaùo ñöôøng, traøn dòch maøng phoåi, duøng Corticoid keùo daøi, chaán thöông ngöïc, söùc eùp, tieâm chích ma tuyù, moå caét daï daøy, vieâm ñaïi traøng ... 1. Trieäu chöùng toaøn thaân: Khai thaùc caùc trieäu chöùng toaøn thaân gôïi yù moät hoäi chöùng nhieãm ñoäc lao: meät moûi, aên keùm, maát nguû, suùt caân, soát chieàu, moà hoâi troäm. Tuy nhieân caùc trieäu chöùng naøy khoâng ñaëc hieäu vì noù coøn gaëp trong nhieàu beänh khaùc. 2. Trieäu chöùng cô naêng: - Ho keùo daøi treân 2 tuaàn maø ñieàu trò khaùng sinh khoâng keát quaû. - Ho maùu tuyø möùc ñoä, maùu töôi hoaëc maùu cuïc, nhöng thöôøng coù ñuoâi khaùi huyeát. - Ho ñôøm maøu xanh, maøu vaøng hoaëc nhö chaát baõ ñaäu. - Ñau ngöïc vuøng ñænh phoåi. - Khoù thôû khi beänh naëng.Giaùo trình Beänh chuyeân khoa. Trang 88 Beänh lao phoåi. 3. Trieäu chöùng thöïc theå: Caùc trieäu chöùng xuaát hieän ôû ñænh phoåi: - Nghe ran aåm, ran noå. - Hoäi chöùng ñoâng ñaëc ñieån hình hoaëc khoâng ñieån hình. - Hoäi chöùng hang khu truù.CAÄN LAÂM SAØNG 1. X-quang: X-quang laø bieän phaùp khoâng theå thieáu trong chaån ñoaùn lao phoåi. Tuy noù khoâng phaûi laø bieän phaùp chính xaùc nhöng noù coù giaù trò gôïi yù vaø cho höôùng chaån ñoaùn lao phoåi. - Toán thöông noát: haït keâ (< 2mm), noát nhoû (2-5mm), noát lôùn (5- BS. Nguyeãn Vaên Thònh. 3.1. Caùch ñoïc keát quaû: Döïa vaøo ñöôøng kính cuûa noát saån taïi nôi tieâm sau 48-72 giôø: - d < 5mm: Aâm tính. - d = 5 ...